چه‌کسانی مشروطه را به انحراف کشاندند؟

به گزارش گروه آنلاین روزنامه قلم‌افرا-فاطمه نصیری: مشروطه نقطه آغاز ورود ایران به حکومت قانون و محدود شدن قدرت سلطنت است؛ اما فاصله میان «مشروطه اول» و «مشروطه دوم» با رشد جریان‌های افراطی و چپ، خشونت سیاسی و ترور پر می‌شود.

از نگاه موسی غنی‌نژاد، نویسنده کتاب «اقتصاد و دولت در ایران»، برخی مشروطه‌خواهان افراطی، مشروطه را صرفا مرحله‌ای برای عبور به سوی انقلاب سوسیالیستی می‌دانستند. ترور امین‌السلطان و تلاش برای ترور محمدعلی‌شاه، فضای سیاسی را به خشونت کشاند و در نهایت به توپ بستن مجلس انجامید. پس از آن نیز مشروطه دوم با اعدام و خشونت متقابل، از مسیر اولیه خود فاصله گرفت. این تجربه زمینه‌ساز تضعیف نهادهای مشروطه و تقویت گرایش‌های اقتدارگرایانه شد؛ روندی که بعدها با قدرت‌گیری دولت متمرکز و گسترش اندیشه‌های چپ و ضدلیبرال ادامه یافت.